Bài đăng trên Báo Xuân Cần Thơ 2013

Bao Can Tho_Suu tap ban do

Trần Đình Thắng, Chủ tịch Viện Văn hóa Giáo dục Việt Nam (IVCE) tại New York, lâu nay đóng vai trò nhịp cầu kết nối văn hóa Việt Nam với cộng đồng người Việt, du học sinh Việt và người dân tại Mỹ. Anh còn đứng ra tổ chức các cuộc hội thảo du học hằng năm tại nhiều trường đại học ở Việt Nam nhằm giới thiệu cơ hội và kinh nghiệm học tập ở các trường đại học Mỹ, đưa sinh viên Mỹ gốc Việt về dạy tiếng Anh trong dịp hè tại các trường đại học trong nước.

Một ngày giữa mùa thu 2012, tôi tìm đến nhà anh ở thành phố West Hartford, bang Connecticut, sau khi báo chí trong nước đưa tin anh sưu tập được hơn 80 bản đồ và atlas cổ chứng tỏ hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa không thuộc Trung Quốc.

Tại đây, anh đã giới thiệu bộ sưu tập bản đồ cổ đang được báo chí quan tâm và dành cho tôi cuộc phỏng vấn thú vị.

Anh bắt tay tìm kiếm bản đồ cổ Trung Quốc do phương Tây xuất bản từ khi nào, trong bao lâu và bằng cách nào?

– Khoảng gần cuối tháng 7, tôi đọc được bài báo trên Tuổi Trẻ Online đưa tin Tiến sĩ Mai Hồng (nguyên trưởng phòng tư liệu – Viện Hán Nôm) công bố tấm bản đồ cổ từ thời nhà Thanh cho thấy cực Nam Trung Quốc là đảo Hải Nam, không hề bao gồm Hoàng Sa và Trường Sa. Ngay lập tức tôi nảy ý định tìm bản đồ Trung Quốc do các nước phương Tây ấn hành bởi tôi nghĩ đây là căn cứ khoa học chứng minh Hoàng Sa và Trường Sa là của Việt Nam.

Phần lớn tôi mua trên eBay (mạng đấu giá toàn cầu). Tính đến ngày 27-11-2011, tôi tìm được 3 tập bản đồ và 150 tấm bản đồ gồm 110 bản đồ gốc và 40 bản in. Trong quá trình tìm mua, tôi liên tục tham khảo ý kiến của các chuyên gia lịch sử, các nhà sưu tầm bản đồ cổ ở Mỹ và Việt Nam để loại ra những bản đồ giả và trùng lắp.

Anh có thể mô tả bộ sưu tập bản đồ của mình?

– Các bản đồ được xuất bản tại Anh, Đức, Pháp, Mỹ, Canada, Úc, Scotland, Hồng Công trong giai đoạn 1626 – 1980, với kích thước từ 20cmx25cm đến 60cmx75cm. Về nội dung, 80 bản đồ do phương Tây xuất bản chỉ rõ điểm cuối của miền Nam Trung Quốc là đảo Hải Nam, 50 bản đồ cho thấy Hoàng Sa nằm sát lãnh thổ Việt Nam và 10 bản đồ khu vực hàng hải vùng bờ biển Việt Nam và 10 bản đồ tổng thể khu vực châu Á và Đông Nam Á.

Trong quá trình sưu tập, tôi phát hiện sách “Atlas of the Chinese Empire” (Tập bản đồ Đế chế Trung Hoa) và 2 quyển “Postal Atlas of China” (Tập Bản đồ Bưu chính Trung Hoa). Đây là điều bất ngờ vì tôi không nghĩ sẽ tìm thấy những tập bản đồ (atlas) cổ do Trung Hoa ấn hành.

Anh có thể nói rõ hơn về sách bản đồ do phương Tây và Trung Hoa in ấn?

– Sách “Atlas of the Chinese Empire” của Edward Stanford (chuyên gia bản đồ người Anh – PV) biên soạn và China Inland Mission (tên cũ của Overseas Missionary Fellowship International, Hội truyền đạo Tin lành Cơ đốc thành lập tại Anh năm 1865 và đến nay vẫn còn hoạt động – PV) xuất bản tại Luân Đôn năm 1908. Sách gồm 23 bản đồ với kích thước 31×41 cm. Đây là cuốn sách bản đồ đầu tiên về Trung Hoa.

Hai quyển “Postal Atlas of China” đều do Tổng Cục Bưu chính Bộ Giao thông Trung Hoa biên soạn bằng tiếng Anh, Pháp và Hoa, và phát hành tại Nam Kinh năm 1919 và 1933, và có kích cỡ 61x71cm. Quyển xuất bản năm 1919 bao gồm 49 bản đồ trong khi quyển in năm 1933 có 29 bản đồ.

Tất cả 3 quyển không liệt kê Hoàng Sa và Trường Sa trong bản đồ và phần mục lục.

Quyển “Atlas of the Chinese Empire” và quyển “Postal Atlas of China” xuất bản năm 1919 cũng được mua từ sự đóng góp của bạn bè.

Bộ sưu tập của anh có ý nghĩa thế nào đối với vấn đề Hoàng  Sa – Trường Sa?

– 80 bản đồ do nhiều nhà xuất bản khác nhau tại Anh, Mỹ, Pháp, Ðức, Hà Lan in ấn đều xác định cực Nam của Trung Hoa là đảo Hải Nam. Thời xưa, người phương Tây thiết lập bản đồ để thuận tiện trong ngoại giao, giao thương và đường hàng hải giữa các quốc gia trong khu vực châu Á – châu Âu. Bản đồ phải thể hiện tính chính xác và trung thực về địa lý của các nước trong khu vực, và tất nhiên phải có sự chấp thuận của nhà Thanh – đất của người Trung Hoa ở phương nào thì các nhà địa lý vẽ bản đồ bao gồm phương đó và hải đảo nơi đó.

Các bản đồ phương Tây xác định rõ ràng lãnh thổ và hải đảo Trung Hoa. Trong 25 đảo liệt kê có nhiều đảo nhỏ hơn những đảo thuộc Hoàng Sa và Trường Sa, nhưng chúng ta không thấy tên Paracel (Hoàng Sa – PV) hay Spratly (Trường Sa – PV) trong danh sách. Vậy các bản đồ phương Tây xác nhận Hoàng Sa và Trường Sa không thuộc về Trung Hoa.

Sách “Postal Atlas of China” do chính phủ Trung Hoa (Dân quốc) in ấn, trong phần mục lục ghi địa danh và hải đảo Trung Hoa, có chính quyền địa phương, có đường bộ và đường thủy, để vận chuyển bưu chính, không hề có các địa danh Hoàng Sa, Trường Sa. Sách “Atlas of the Chinese Empire” cũng không đề cập đến Hoàng Sa và Trường Sa. Như vậy, hai quần đảo này nằm ngoài lãnh thổ Trung Hoa.

Bản đồ của Herman Moll (chuyên gia bản đồ người Anh – PV) do nhà xuất bản MacMillan in năm 1736 tại Luân Đôn vẽ Hoàng Sa và Trường Sa nằm sát Việt Nam. Sử liệu Việt Nam khẳng định thời Lê và Nguyễn có những đội cai quản Hoàng Sa và Trường Sa.

Theo bản đồ “The East Indies & Indochina: Industries & Communications” (tạm dịch Đông Ấn & Đông Dương: Công nghiệp và Truyền thông -PV) do nhà xuất bản Harmsworth Universal Atlas and Gazetteer in năm 1906 tại Luân Đôn, và bản đồ “Atlas Universel de Géographie” (Bản đồ địa lý toàn cầu) do nhà xuất bản Librairie Hachette in tại Paris năm 1937, các tuyến hàng hải trọng điểm từ các nơi như Ấn Ðộ, Bangkok, Singapore, Sài Gòn đến Hồng Công đều đi ngang qua Hoàng Sa nơi mà Pháp quản lý vùng biển và đảo của Đông Dương. Ngoài ra, Hoàng Sa có thể là nơi dừng chân cho các tàu bè di chuyển trên tuyến hàng hải Nam-Bắc của châu Á. Sau hiệp định Genève 1954, Pháp trao trả “toàn vẹn lãnh thổ” cho Việt Nam, tất nhiên phải có Hoàng Sa và Trường Sa trong đó.

Vậy theo anh, bộ sưu tập bản đồ cổ này có thể dùng làm bằng chứng trong cuộc đấu tranh khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa – Trường Sa?

– Tôi tin nếu đưa ra tòa án quốc tế, tài liệu này có thể giúp chứng minh chủ quyền lãnh thổ của Việt Nam đối với Hoàng Sa và Trường Sa.

*   *   *

Ngày 13-11, đoàn đạo diễn đến từ Việt Nam do diễn viên Hồng Ánh dẫn đầu rời Mỹ trở về Việt Nam đã mang theo giúp anh Thắng bộ sưu tập bản đồ cổ. Trước đó, đầu tháng 10, anh quyết định trao tặng bộ sưu tập cho Viện Phát triển Kinh tế Xã hội Đà Nẵng, nơi phụ trách nghiên cứu về Hoàng Sa – Trường Sa.

—————————————————————————————————–

Vài nét về Trần Đình Thắng

Sinh ra tại Quảng Ngãi, lớn lên tại Huế, anh học Đại học Bách khoa TPHCM ngành cơ khí hai năm trước khi cùng ba mẹ sang Mỹ năm 1991. Một năm sau khi định cư tại bang Connecticut, anh tiếp tục theo đuổi chuyên ngành cơ khí tại Đại học Connecticut.Trong thời gian học, anh tham gia tích cực các hoạt động văn hóa Việt Nam trong trường, và được bầu làm Chủ tịch Hội sinh viên Việt Nam.

Năm 1995, anh đứng ra mời Giáo sư Trần Văn Khê lúc đó đang giảng dạy tại Paris sang Đại học Connecticut nói chuyện về âm nhạc dân tộc. Từ sự thành công của buổi nói chuyện, anh đã tự tin tổ chức mời thêm các văn nghệ sĩ gốc Việt tên tuổi ở Mỹ đến giao lưu với sinh viên Việt Nam tại tiểu bang anh sống. Năm 2000, anh cùng với các chuyên gia, học giả uy tín ở Mỹ và nước ngoài, trong đó, sự cố vấn của Giáo sư Khê, thành lập IVCE.

Hiện nay, anh đang làm việc cho Pratt&Whitney, một công ty chuyên sản xuất động cơ máy bay tại bang Connecticut.

———————————————————————————————————-

Ý KIẾN CÁC CHUYÊN GIA VỀ BỘ SƯU TẬP BẢN ĐỒ CỔ CỦA TRẦN ĐÌNH THẮNG

Trao đổi qua điện thoại, Tiến sĩ Trần Đức Anh Sơn, Viện Phó Viện Phát triển Kinh tế Xã hội Đà Nẵng, đơn vị vừa tiếp nhận bộ sưu tập bản đồ cổ của Trần Đình Thắng, cho biết: “Bộ sưu tập bản đồ cổ của anh Thắng rất có ý nghĩa vì đã cung cấp thêm cho chúng tôi cơ sở khoa học và chứng lý lịch sử để góp phần chứng minh chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa và Trường Sa và bác bỏ những đòi hỏi vô lý của Trung Quốc đối với hai quần đảo này”.

Cùng nhận định trên, Luật sư Việt Ngô thuộc văn phòng của tập đoàn Luật Steptoe tại Thủ đô Washington (Mỹ) cho rằng nếu số bản đồ và atlas do anh Thắng sưu tập được chứng thực là thật thì có thể sử dụng để làm bằng chứng pháp lý nếu Việt Nam đưa vấn đề Hoàng Sa – Trường Sa ra tòa án quốc tế.

Tương tự, trong cuộc phỏng vấn qua email, Giáo sư Carlyle A. Thayer thuộc Đại học New South Wales (Úc), một chuyên gia hàng đầu về vấn đề biển Đông cho biết: “Những bản đồ cổ như bộ sưu tập của Trần Đình Thắng đã cung cấp những hiểu biết lịch sử quan trọng đối với những tuyên bố chủ quyền hiện nay đối với Trường Sa và Hoàng Sa. Chúng cho thấy những sự mâu thuẫn của Trung Quốc khi khẳng định “chủ quyền không thể tranh cãi” đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.” Giáo sư Carlyle vừa đến Việt Nam tham dự Hội nghị quốc tế về vấn đề Biển Đông diễn ra từ ngày 19-21/11/2012 tại TP Hồ Chí Minh.

Advertisements